Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ – Trung leo thang với các chính sách thuế quan khắc nghiệt, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn không ngừng nỗ lực mở rộng sự hiện diện tại thị trường Mỹ, tận dụng các kẽ hở chính sách và chiến lược linh hoạt để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Tấn Công Thị Trường Mỹ Giữa Làn Sóng Thuế Quan
Theo báo cáo từ Bloomberg, các công ty Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư và xây dựng cơ sở sản xuất tại Mỹ nhằm tránh các mức thuế nhập khẩu cao ngất ngưởng, có thể lên tới 245% đối với một số mặt hàng từ Trung Quốc, theo công bố từ Nhà Trắng ngày 15 tháng 4 năm 2025. Thay vì bị đe dọa bởi các rào cản thương mại, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc chọn cách “đi đường vòng” bằng cách thiết lập các nhà máy tại Mỹ hoặc thông qua các quốc gia trung gian như Mexico và Việt Nam để xuất khẩu hàng hóa.
Ví dụ, các công ty sản xuất pin mặt trời và linh kiện điện tử Trung Quốc đã đầu tư hàng tỷ USD vào các nhà máy tại các bang như Texas và Arizona. Điều này không chỉ giúp họ né tránh thuế quan mà còn tận dụng các ưu đãi về thuế và lao động tại Mỹ. Một báo cáo từ HSBC nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đang đi trước các đối thủ toàn cầu trong việc thích nghi với những thay đổi trong chuỗi cung ứng, đặc biệt tại các thị trường trọng điểm như Mỹ.
Chiến Lược Linh Hoạt: Từ Sản Xuất Đến Mua Bán
Ngoài việc xây dựng nhà máy, các doanh nghiệp Trung Quốc còn đẩy mạnh hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Mỹ. Trong năm 2024, các thương vụ M&A liên quan đến doanh nghiệp Trung Quốc tại Mỹ đạt giá trị hơn 10 tỷ USD, tập trung vào các ngành công nghệ cao, năng lượng tái tạo và y tế. Một trường hợp điển hình là tập đoàn BYD, vốn đã mở rộng sản xuất xe điện tại California, tận dụng nhu cầu ngày càng tăng về phương tiện giao thông xanh tại Mỹ.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng tận dụng các kẽ hở trong chính sách thuế quan của Mỹ. Một số sản phẩm điện tử như điện thoại thông minh và máy tính hiện được miễn thuế tạm thời, giúp các công ty như Huawei và Xiaomi duy trì thị phần tại Mỹ mà không chịu áp lực thuế nặng nề. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những miễn trừ này có thể chỉ là tạm thời, và các doanh nghiệp cần chuẩn bị cho kịch bản thuế quan mở rộng.
Thách Thức Từ Căng Thẳng Chính Trị và Quy Định An Ninh
Dù đạt được những bước tiến đáng kể, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều rào cản tại Mỹ. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã tăng cường giám sát các khoản đầu tư nước ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc, với lý do an ninh quốc gia. Một vụ việc gần đây liên quan đến một kỹ sư Trung Quốc tại Google bị buộc tội ăn cắp công nghệ AI đã làm gia tăng nghi ngờ về các hoạt động của doanh nghiệp Trung Quốc tại Mỹ.
Ngoài ra, các chính sách hạn chế xuất khẩu công nghệ cao của Mỹ, như yêu cầu giấy phép xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc, đã gây khó khăn cho các công ty Trung Quốc trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến. Nvidia, một trong những nhà cung cấp chip lớn, ước tính mất 5,5 tỷ USD chi phí do các hạn chế này. Điều này buộc các doanh nghiệp Trung Quốc phải đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển nội địa để giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Cơ Hội Trong Nguy Cơ
Bất chấp những thách thức, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn nhìn thấy cơ hội lớn tại thị trường Mỹ. Nhu cầu về các sản phẩm công nghệ cao, năng lượng tái tạo và xe điện tại Mỹ đang tăng mạnh, tạo điều kiện cho các công ty Trung Quốc chen chân. Hơn nữa, việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường tiêu dùng nội địa tại Trung Quốc đã giúp các doanh nghiệp này giảm thiểu rủi ro từ các biện pháp trừng phạt thương mại của Mỹ.
Các chuyên gia nhận định rằng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp Trung Quốc tái cấu trúc chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trên trường quốc tế. “Trung Quốc đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho một cuộc chiến thương mại kéo dài,” một nhà phân tích từ Bloomberg nhận xét. “Họ không chỉ phòng thủ mà còn chủ động tấn công.”
Tương Lai Của Quan Hệ Thương Mại Mỹ – Trung
Trong bối cảnh Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp thêm thuế quan mới đối với chip bán dẫn nhập khẩu trong tuần này, quan hệ thương mại Mỹ – Trung dự kiến sẽ tiếp tục căng thẳng. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh rằng Washington không muốn “tách rời” hoàn toàn khỏi nền kinh tế Trung Quốc, mà hướng tới một mối quan hệ thương mại cân bằng hơn.
Đối với các doanh nghiệp Trung Quốc, việc tiếp tục thâm nhập thị trường Mỹ đòi hỏi sự linh hoạt và kiên trì. Dù đối mặt với nhiều rủi ro, từ thuế quan đến giám sát an ninh, họ vẫn cho thấy khả năng thích nghi đáng kinh ngạc, biến thách thức thành cơ hội để củng cố vị thế tại một trong những thị trường lớn nhất thế giới.
Chi tiết tại: vietnamfinance.vn
Đọc thêm các bài viết từ chúng tôi: vietfintech.com
