Trước tiên để nói đến tác động của công nghệ blockchain giúp thay đổi cách vận hành thế giới như thế nào. Cùng Vietfintech điểm lại các cuộc cách mạng công nghiệp đã giúp thay đổi cuộc sống và cách vận hành thế giới của loài người trong quá khứ và hiện tại.
- Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất : bắt đầu khoảng 1750/1760 đến khoảng 1820/1840, tại nước Anh. Đặc trưng nổi bật của cuộc cách mạng công nghiệp này là Cơ khí máy móc hơi nước và sức nước ra đời và cải tiến, thay thế sức lao động thủ công qua đó tăng sản lượng
- Cách mạng công nghiệp lần thứ hai: bắt đầu vào khoảng thập kỷ 1850, khi các tiến bộ kinh tế và kỹ thuật có được nhờ phát triển tàu hơi nước, đường sắt. Đến cuối thế kỷ 19, động lực của Cách mạng công nghiệp là Công nghiệp điện, Động cơ đốt trong và máy móc sử dụng điện
- Cách mạng công nghiệp lần thứ ba: bắt đầu khoảng 1960, khi có các tiến bộ về hạ tầng điện tử, máy tính và công nghệ kĩ thuật số trên nền tảng là sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính (thập niên 1960), máy tính cá nhân (thập niên 1970 và 1980) và Internet (thập niên 1990). Cho đến cuối thế kỷ 20, quá trình này cơ bản hoàn thành nhờ những thành tựu khoa học công nghệ cao. Cuộc cách mạng máy tính và Internet (cách mạng lần thứ ba kết thúc vào năm 1997)
- Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: bắt đầu vào đầu thế kỷ 21, tiếp sau những thành tựu lớn từ lần thứ 3 để lại, được hình thành trên nền tảng cải tiến của cuộc cách mạng số, với những công nghệ mới như in 3D, công nghệ nano, sinh học, S.M.A.C, vật liệu mới… Robot, Trí tuệ nhân tạo, Blockchain và Internet vạn vật.. Hiện tại cả thế giới đang ở trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng này và là chiến lược bản lề cho các nước đang phát triển tiến đến để theo kịp với xu hướng thế giới và mở ra bước ngoặt mới cho sự phát triển của nhân loại
Có thể kết luận rằng cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư là cuộc cách mạng rộng lớn nhất, nơi con người tiếp tục phát triển thành quả theo cấp số nhân trên nhiều lĩnh vực công nghệ sau ba cuộc cách mạng trước đây. Quy mô rộng lớn và bao hàm nhiều lĩnh vực công nghệ số, công nghệ sinh học và vật liệu mới… Blockchain bao hàm Internet vạn vật ( Internet of thing) chỉ là một trong những thành phần chủ đạo trong cuộc cách mạng lần thứ tư. Vậy Blockchain có ý nghĩa và ứng dụng của nó là gì?
Blockchain là phương tiện thanh toán ?
Nhiều người (kể cả những người ở nước phát triển) nghĩ Blockchain chỉ là phương tiện thanh toán không hơn không kém.. xin thưa các bạn đang nhầm lẫn một cách chủ quan hay mắc phải khi chúng ta khởi đầu một nền công nghệ mới. Không ! Blockchain không chỉ là phương tiện thanh toán hay tài sản lưu trữ, mà ứng dụng của nó từ dịch vụ ngân hàng và thủ tục hành chính đến ứng dụng trong khoa học đến chăm sóc y tế sức khỏe… blockchain sẽ có tác động rất lớn đến tương lai của chúng ta. Tất nhiên, để hiểu cách blockchain sẽ thay đổi thế giới, trước tiên bạn cần hiểu cách thức hoạt động của nó.
Bạn đã bao giờ một sản phẩm được dán nhãn là một sản phẩm thương mại công bằng và an toàn? Làm thế nào bạn có thể tin tưởng thông tin đó? Làm thế nào để cho doanh nghiệp của bạn khi chiêu mộ nhân tài có thể kiểm chứng thông tin về bằng cấp cũng như quá trình học tập của họ, liệu họ có đang gian dối hay sử dụng bằng cấp giả? Hay một bác sĩ có thể dễ dàng nắm bắt được tiền sử bệnh lý của bệnh nhân trong suốt cuộc đời họ để xác định phương pháp và cách điều trị, dù bệnh nhân có đi thăm khám ở bất kỳ nơi nào trên thế giới này.
Bạn có hình dung tương lai gần với một thẻ căn cước công dân sử dụng công nghệ blockchain, (được đồng bộ hóa liên kết) bạn có thể nhập cảnh bất kỳ quốc gia nào mà không gặp phải những vấn đề rườm rà về thủ tục hay xác minh danh tính? Hay vấn đề phiếu bầu khi bạn bầu cử cho một cá nhân hay đảng phái mà bạn tin tưởng sẽ không bị ai đó hay thế lực nào can thiệp gian lận kết quả bầu cử ? Blockchain sẽ giải quyết các vấn đề đó với sự an toàn, bảo mật mạnh mẽ, minh bạch và không thể gian lận.
Blockchain hiểu theo cách đơn giản là gì ?
Loại hệ thống liên kết chuỗi được gọi là blockchain. Không có cá nhân hay trung tâm hoặc công ty sở hữu nó (Phi tập trung). Thay vào đó, thông tin được lưu trữ trên một hệ thống gồm nhiều máy tính cá nhân để không có người trung gian. Nó được phân cấp và phân phối để không ai có thể gỡ nó xuống hoặc làm hỏng nó hay can thiệp khi thông tin đã được cập nhật. Ai sẽ là người xác minh (kiểm chứng) các thông tin? Bất kỳ ai và ở bất kỳ đâu tham gia mạng trên thế giới sẽ là người xác thực các thông tin. Và bất cứ ai cũng có thể sử dụng hệ thống và giúp chạy nó, vì thông tin được bảo vệ thông qua mật mã.
Về cơ bản, đây là một danh sách các giao dịch ngày càng tăng (được liệt kê trong các khối- “Block”) được xác minh, ghi lại và liên kết theo thứ tự thời gian. Đối với hầu hết người dùng, cách vận hành của blockchain sẽ không được biết đến. Giống như hầu hết chúng ta không biết công nghệ 4G hoạt động như thế nào hoặc cách thung lũng silicon sản xuất các bộ xử lý trung tâm, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục sử dụng điện thoại thông minh hàng ngày mà không cần hiểu nguyên lý vận hành. Tương tự như vậy, blockchain sẽ là một nền tảng hoàn hảo của các nền tảng đối với nhiều công nghệ thay đổi và sẽ tác động đến cách chúng ta giáo dục, quản lý, tiêu thụ, quản trị và giao tiếp…vv
Blockchain sẽ thay đổi thế giới như thế nào?
• Ngân hàng và Thanh toán: Không chỉ blockchain cho phép mọi người trao đổi tiền nhanh hơn, hiệu quả hơn và an toàn hơn (tiền tệ bitcoin và các Altcoin), mà nhiều ngân hàng đã nghiên cứu áp dụng công nghệ blockchain để cải thiện giao dịch của họ.
• An ninh mạng: Tất cả dữ liệu được xác minh và mã hóa trong blockchain bằng cách sử dụng mật mã nâng cao, giúp nó chống lại các thay đổi và hack trái phép. Các máy chủ tập trung có thể rất dễ bị mất dữ liệu, tham nhũng, lỗi của con người và bị hacker tấn công. Chỉ cần nhìn vào nhiều vụ hack mà chúng ta đã thấy trong vài năm qua với Target, Verizon, Deloitte và Equachus. Sử dụng một blockchain phi tập trung, hệ thống phân tán sẽ cho phép lưu trữ dữ liệu trên đám mây mạnh mẽ hơn và được bảo vệ chống lại các cuộc tấn công.
• Internet vạn vật: Ngày nay, Internet vạn vật (IoT) bao gồm ô tô, tòa nhà, chuông cửa và thậm chí cả tủ lạnh… được nhúng phần mềm, kết nối mạng và cảm biến. Tuy nhiên, vì các thiết bị này hoạt động từ một vị trí trung tâm xử lý thông tin liên lạc, tin tặc có thể truy cập vào chiếc xe bạn đang lái hoặc đến nhà bạn. Theo Kamil Przeorski, một chuyên gia về khả năng của Bitcoin và Ethereum, Blockchain có tiềm năng để giải quyết những lo ngại bảo mật quan trọng này vì nó phân cấp tất cả thông tin và dữ liệu. Điều này ngày càng quan trọng hơn khi khả năng IoT tăng lên.
• Trong lĩnh vực tài chính: sử dụng mã thông báo để bảo chứng (tài sản đảm bảo) cho Cổ phiếu, chứng khoán, tài sản lưu trữ.. hay mã tích điểm, mã khuyến mãi của các cửa hàng và doanh nghiệp
• Truyền thông hợp nhất: Blockchains có thể cho phép giao tiếp tự động nhanh hơn, an toàn hơn và đáng tin cậy hơn. Giao tiếp tự động hoặc kỹ thuật số dựa trên các thuật toán được xây dựng trước đã xảy ra ở quy mô trong một số ngành công nghiệp. Ví dụ về điều này bao gồm email, cảnh báo hệ thống và thông báo cuộc gọi. Matt Peterson, đồng sáng lập của Jive Communications và là người đầu tiên sử dụng và khai thác Bitcoin nói rằng trong khi rất nhiều giao tiếp hiện đang được tự động hóa, loại giao tiếp này thường không quan trọng và không đồng bộ. Ông nói rằng, Blockchains có thể thay đổi sân chơi để cho phép các giao dịch và giao dịch hai chiều được ủy quyền diễn ra tự do hơn trong môi trường tự động và tạo ra một bản ghi thông tin liên lạc bất biến.
• Chính phủ minh bạch: Nếu các chính trị gia Tham nhũng và Không minh bạch trong cách quản lý. Với blockchain, có thể giảm quan liêu và tăng tính bảo mật, hiệu quả và minh bạch. Phúc lợi và phúc lợi thất nghiệp cũng có thể được xác minh và phân phối dễ dàng hơn và phiếu bầu có thể được tính và xác minh tính hợp pháp.
• Thủ tục hành chính: sử dụng hợp đồng thông minh (Smart contract) trong các thủ tục hành chính như Bỏ phiếu, Căn cước công dân, hồ sơ thu thuế, kiểm toán, hồ sơ xuất nhập khẩu, đăng ký đất đai.. vv
•Ứng dụng trong Nông nghiệp và giáo dục: trong nông nghiệp sử dụng để truy xuất nguồn gốc xuất xứ, theo dõi quá trình chăm sóc và tạo ra sản phẩm . Trong giáo dục để theo dõi hồ sơ hay kết quả học tập của học sinh. Cấp bằng hay chứng chỉ tốt nghiệp, giấy phép lái xe…
• Thừa kế: Một tính năng khá mới lạ của nó sẽ gắn liền với Tiền điện tử, đó là trao quyền thừa kế cho con cái hoặc ai đó. Nếu bạn đang sở hữu tiền điện tử và con bạn mới được 10 tuổi. Bạn có thể trao quyền thừa kế cho người con khi đủ 18 tuổi. Nghĩa là khi bạn kích hoạt tính năng thừa kế (bạn sẽ trao cho con bạn mã khoá bí mật được mã hoá) thì con bạn chỉ có thể nhận hoặc sử dụng tài sản đó khi nào nó đủ 18 tuổi cho dù nó đã có mã khóa bí mật để vào tài khoản.
• Góp vốn và quyên góp cho các tổ chức từ thiện: Quyên góp cho một mục đích xứng đáng không bao giờ là một ý tưởng tồi. Nhưng bao nhiêu phần trăm đóng góp của bạn thực sự được trao cho những người cần sự trợ giúp? Blockchains có thể giúp đảm bảo rằng tiền của bạn đến được chính xác nơi bạn cần đến. Các tổ chức từ thiện dựa trên Bitcoin đã tạo được niềm tin thông qua các hợp đồng thông minh và hệ thống danh tiếng trực tuyến và cho phép các nhà tài trợ xem nơi đóng góp của họ đi qua một sổ cái an toàn và minh bạch. Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc đang sử dụng công nghệ blockchain để cho phép người tị nạn mua thực phẩm bằng cách sử dụng quét Iris thay vì chứng từ, tiền mặt hoặc thẻ tín dụng.
• Chăm sóc sức khỏe: Sẽ tuyệt vời hơn nếu các bác sĩ không phải “gửi fax qua giới thiệu, hay bệnh nhân cầm hồ sơ bệnh án chạy qua từng bệnh viện nơi thăm khám. Vậy tại sao tất cả thông tin y tế của chúng ta không được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu trung tâm ? Vì việc tập trung các thông tin nhạy cảm như vậy khiến nó rất dễ bị tổn thương. Tất cả dữ liệu cá nhân của bệnh nhân mà bệnh viện thu thập, một nền tảng an toàn là cần thiết để tránh thông tin cá nhân bị tiết lộ. Với sự ra đời của blockchain, bệnh viện và các tổ chức chăm sóc sức khỏe khác có thể tạo ra một cơ sở dữ liệu tập trung và an toàn, lưu trữ hồ sơ y tế và chỉ chia sẻ chúng với các bác sĩ và bệnh nhân được ủy quyền.
• Cho thuê và chia sẻ đi xe đặt chỗ qua mạng: Uber và Airbnb có thể giống như các mạng phi tập trung, nhưng chủ sở hữu nền tảng hoàn toàn kiểm soát mạng và tự nhiên phải trả phí cho dịch vụ của họ. Blockchain có thể tạo ra các ứng dụng chia sẻ đi xe ngang hàng phi tập trung và có thể cho phép chủ sở hữu xe hơi tự động trả tiền cho những thứ như đỗ xe, phí cầu đường và nhiên liệu. Đặt chỗ khách sạn, máy bay..
Mặc dù blockchain vẫn còn tương đối mới với hầu hết mọi người và sẽ cần nhiều thử nghiệm có thể thất bại trước khi chúng thành công. Nhưng việc công nghệ blockchain xuất hiện sẽ làm thay đổi cách suy nghĩ và vận hành thế giới trong tương lai. Sẽ còn một chặng đường dài để đi, nhưng khả năng đổi mới của công nghệ là vô tận. Cùng với những ứng dụng được liệt kê ở trên, nó sẽ ảnh hưởng đến đa ngành nghề, đa phương thức, len lỏi vào từng ứng dụng của đời sống nhân loại ..từ mô hình bán lẻ, quản lý năng lượng, âm nhạc trực tuyến, quản lý chuỗi cung ứng, dự báo, tư vấn, bất động sản, bảo hiểm và nhiều hơn nữa… Chúng ta hãy chuẩn bị cho một kỷ nguyên nơi các giải pháp tự trị phân tán sẽ có một vai trò lớn lao trong cuộc sống, công nghệ, kinh doanh, và cách vận hành của các chính phủ trong tương lai.
